Το κίτρινο άστρο

H 27η Ιανουαρίου έχει καθιερωθεί με νόμο της Ελληνικής Βουλής ως Ημέρα Μνήμης των Ελλήνων Εβραίων μαρτύρων και ηρώων του Ολοκαυτώματος. Η Θεσσαλονίκη από την εποχή του Βυζαντίου αποτέλεσε κέντρο πολυεθνικό και έγινε χώρος υποδοχής για τους Ισπανοεβραίους, οι οποίοι κατά χιλιάδες εγκατέλειψαν την Ισπανία τον 17^ο αιώνα και εγκαταστάθηκαν σ᾿ αυτήν. Μια δεύτερη Ιερουσαλήμ, η οποία θα αποκτήσει την πολυπληθέστερη εβραϊκή κοινότητα της Ευρώπης. Οι πληθυσμιακές αναλογίες ανάμεσα στις εθνότητες που ζουν στη Θεσσαλονίκη το 1912, όταν ο ελληνικός στρατός εισέρχεται ως απελευθερωτής σ᾿ αυτήν, είναι ενδεικτικές: 39.956 Έλληνες, 45.867 Τούρκοι, 61.439 Ισραηλίτες, και περίπου 11.000 άλλων εθνικοτήτων.
Ο Γιώργος Ιωάννου αναφέρεται στους Εβραίους σε πολλά πεζογραφήματά του. Παραθέτω ένα απόσπασμα από το «Ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις», το οποίο περιλαμβάνεται στον τόμο Η πρωτεύουσα των προσφύγων, Αθήνα 1984, σ. 58-70.